AI Việt Nam đang ở đâu trên đường đua toàn cầu?

Việt Nam đã xác định trí tuệ nhân tạo (AI) là một công nghệ then chốt, có vai trò chiến lược trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao khả năng cạnh tranh toàn cầu. Chúng ta đang từng bước khẳng định vị thế là một quốc gia giàu tiềm năng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) trên trường quốc tế với nhiều bước tiến, dù trước mắt còn nhiều khó khăn và thách thức.

1. Chúng ta đang ở đâu?

Theo báo cáo Government AI Readiness Index 2024 (Chỉ số sẵn sàng AI của chính phủ 2024) của Oxford Insights, Việt Nam xếp hạng 55 trên tổng số 188 quốc gia với điểm trung bình tăng lên 61,42 (so với năm 2023 là 54,48 và năm 2022 là 53,96 điểm). Trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam tiếp tục đứng vị trí thứ 5/10 khu vực ASEAN, sau Singapore, Malaysia, Thái Lan và Indonesia. Nhìn chung, theo các chỉ số, Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng ghi nhận trong việc chuẩn bị cho kỷ nguyên AI, song vẫn còn khoảng cách đáng kể so với các quốc gia tiên phong trong khu vực và trên thế giới.

Xét lại bức tranh phát triển công nghệ trong hơn 50 năm qua, Việt Nam thường xuyên đi sau thế giới khoảng 10 – 15 năm. Chẳng hạn, trong cuộc cách mạng máy tính để bàn (PC), Việt Nam bắt nhịp muộn gần 20 năm; với internet, thiết bị di động hay chất bán dẫn, chúng ta cũng đi sau nhiều so với thế giới. Tuy nhiên, kỷ nguyên AI lại khác hẳn. Theo ông Hoàng Anh Tuấn, Tổng lãnh sự Việt Nam tại San Francisco, chúng ta bước vào cuộc đua AI khi cuộc đua này trên phạm vi toàn cầu vừa mới khởi động. 

2. Từ chiến lược quốc gia đến hành động cụ thể

Nếu AI thực sự là tương lai của thế giới, thì việc xây dựng và triển khai những chính sách phát triển AI là vô cùng cấp thiết nếu Việt Nam muốn bứt phá trong “kỷ nguyên mới”. Ngày 26/01/2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 127/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) đến năm 2030. Mục tiêu của chiến lược là đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, từng bước đưa Việt Nam trở thành điểm sáng trên bản đồ AI thế giới. 

Tuy nhiên, chúng ta chỉ thực sự thấy bước chuyển mạnh mẽ về quyết tâm hiện thực hóa chiến lược AI của Chính phủ vào 3 năm sau. Cụ thể, vào tháng 9/2023, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã trực tiếp mời CEO NVIDIA Jensen Huang đến Việt Nam trong chuyến thăm và làm việc tại Thung lũng Silicon (Mỹ). Đến tháng 12/2023, ông Jensen Huang đã tới Việt Nam để trực tiếp chứng kiến tiềm năng và khát vọng vươn lên của người Việt. Tại đây, ông tuyên bố mong muốn biến Việt Nam thành “ngôi nhà thứ hai” của NVIDIA. Một năm sau đó, tháng 12/2024, ông Jensen Huang trở lại Việt Nam và ký thỏa thuận hợp tác với Chính phủ về việc thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển AI cùng Trung tâm Dữ liệu AI tại Việt Nam. 

Tiếp nối những khởi đầu cho những bước tiến tích cực trên hành trình phát triển AI của đất nước, ngày 16/4/2025, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật của Tập đoàn Qualcomm đã bày tỏ mong muốn xây dựng một trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ AI quy mô lớn tại Việt Nam. Tiếp đó, ngày 30/4/2025, CT Semiconductor (CT Group) chính thức khởi công lắp đặt dây chuyền sản xuất cho nhà máy chip ATP tại Bình Dương – nhà máy chip bán dẫn đầu tiên do người Việt làm chủ công nghệ, sản xuất các sản phẩm chip mang thương hiệu “Made by Vietnam.” Sự kiện là cột mốc quan trọng, mở ra kỳ vọng lớn về năng lực tự chủ công nghệ của Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn và AI. 

3. Bức tranh hệ sinh thái AI tại Việt Nam: Ai đang dẫn đầu?

Hệ sinh thái AI tại Việt Nam đang dần hình thành với sự tham gia mạnh mẽ từ các tập đoàn công nghệ lớn và tổ chức nghiên cứu chuyên sâu. Dưới đây, Redsunland xin giới thiệu một số đơn vị tiêu biểu đang đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự phát triển của trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam:

VinAI Research: VinAI là đơn vị dẫn đầu đổi mới AI thông qua máy học và phân tích dữ liệu tại Việt Nam đã nhanh chóng vươn lên vị trí thứ 20 trong danh sách các công ty nghiên cứu AI hàng đầu toàn cầu của Thundermark Capital vào năm 2022 và là đại diện duy nhất của khu vực Đông Nam Á trong danh sách này. VinAI đã công bố hơn 100 công trình nghiên cứu tại các hội nghị và tạp chí AI hàng đầu, bao gồm các lĩnh vực như machine learning (học máy), computer vision (thị giác máy tính) và NLP (xử lý ngôn ngữ tự nhiên). Thành tích này cho thấy tiềm năng của Việt Nam trong việc tạo ra các nghiên cứu AI đẳng cấp thế giới, đặc biệt thông qua các sáng kiến tập trung như VinAI. Đến năm 2024, VinAI tiếp tục khẳng định vị thế của mình khi có hơn 170 bài báo khoa học được công bố và nhiều bằng sáng chế được cấp tại Hoa Kỳ và Việt Nam. Sự tăng trưởng liên tục trong số lượng công bố và bằng sáng chế cho thấy VinAI đang ngày càng đóng góp quan trọng vào tri thức AI toàn cầu. MovianAI là công ty được tách ra từ VinAI vào cuối 11/2024 và được bán lại cho Qualcomm theo công bố đầu tháng 4/2025.

VinBrain: Bên cạnh VinAI, VinBrain cũng là một tổ chức nghiên cứu đáng chú ý khác tại Việt Nam, tập trung vào việc ứng dụng AI trong lĩnh vực y tế. Các công trình nghiên cứu của VinBrain bao gồm các lĩnh vực như cải thiện đặc trưng cục bộ cho bài toán đếm đám đông, phân đoạn mạch máu gan sử dụng nhãn nhiễu, tổng hợp tiếng Việt trực tuyến và phân đoạn ảnh y tế. Những công bố này cho thấy sự tập trung vào các ứng dụng thực tế của AI để giải quyết các vấn đề cụ thể trong các lĩnh vực khác nhau. Hiện Vinbrain đã thuộc sở hữu của NVIDIA sau thương vụ mua lại vào cuối năm 2024 nhằm phát triển một trung tâm thiết kế tương lai lớn ở Việt Nam.

Tập đoàn FPT: Là một tập đoàn công nghệ hàng đầu tại Việt Nam, FPT cung cấp các giải pháp AI trên nhiều lĩnh vực, bao gồm xử lý ngôn ngữ tự nhiên, học máy và chuyển đổi số. FPT có hệ sinh thái FPT AI Factory và đã hợp tác chiến lược với các tập đoàn lớn của Nhật Bản (Sumitomo và SBI Holdings) để thúc đẩy phát triển AI tại Nhật Bản. FPT hiện cung cấp nhiều sản phẩm và dịch vụ AI như FPT AI Engage, eKYC, Mentor và có một trung tâm AI tập trung vào nghiên cứu và triển khai.   

Viettel: Tập đoàn viễn thông và công nghệ lớn này đã thành lập các trung tâm nghiên cứu AI chuyên dụng và đang phát triển một hệ sinh thái rộng lớn bao gồm AI, Big Data, robot và công nghệ Digital Twin. Viettel có Trung tâm Dịch vụ Dữ liệu và Trí tuệ Nhân tạo (Viettel AI) với mục tiêu trở thành đơn vị hàng đầu về AI trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương vào năm 2030. Viettel đang phát triển các mô hình ngôn ngữ tiếng Việt quy mô lớn và các sản phẩm AI cho nhiều lĩnh vực khác nhau.

VNG Corporation (Zalo AI): Phát triển các sản phẩm AI cho ứng dụng nhắn tin phổ biến Zalo, tập trung vào xử lý ngôn ngữ tự nhiên và học máy để cải thiện tương tác người dùng. VNG coi AI là trọng tâm phát triển trong tương lai và sở hữu một trong những cơ sở hạ tầng AI Cloud lớn nhất tại Việt Nam. VNG đã ra mắt GreenNode, một cơ sở hạ tầng AI Cloud ở Đông Nam Á hợp tác với NVIDIA.

Bên cạnh các doanh nghiệp công nghệ lớn, nhiều tổ chức nghiên cứu và cơ sở giáo dục cũng đang giữ vai trò then chốt trong hệ sinh thái AI của Việt Nam. Tiêu biểu có thể kể đến Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế về Trí tuệ Nhân tạo (BK.AI) trực thuộc Đại học Bách khoa Hà Nội – kết quả hợp tác giữa HUST và Tập đoàn NAVER (Hàn Quốc); hay Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Bán dẫn và AI tại Đà Nẵng (DSAC), góp phần quan trọng vào việc đào tạo nguồn nhân lực và phát triển công nghệ cốt lõi trong nước.

4. Dòng tiền đổ mạnh vào AI

Lĩnh vực AI tại Việt Nam đã chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể về vốn đầu tư trong những năm gần đây, cho thấy sự tin tưởng và quan tâm ngày càng tăng của các nhà đầu tư. Theo Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới và Vốn Tư nhân Việt Nam 2025, tổng vốn đầu tư vào các công ty AI ở Việt Nam đã tăng vọt từ 10 triệu đô la Mỹ vào năm 2023 lên 80 triệu đô la Mỹ vào năm 2024, gấp tám lần chỉ trong một năm. Sự gia tăng ấn tượng này cho thấy một sự thay đổi lớn trong nhận thức về tiềm năng AI của Việt Nam trong giới đầu tư.   

AI đang ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành kinh tế và xã hội nước ta, mang lại những tác động đáng kể đến hiệu quả và năng suất, nhanh chóng được ứng dụng trong các lĩnh vực như tài chính, y tế và thương mại điện tử, thúc đẩy việc đưa ra quyết định thông minh hơn và cải thiện hiệu quả công việc. Trong cộng đồng khởi nghiệp tại Việt Nam, AI đã trở thành một trong những xu hướng ứng dụng hàng đầu, với 70% các giải pháp được trình bày tại Thử thách Đổi mới Qualcomm Việt Nam 2024 (QVIC 2024) tích hợp AI trong các lĩnh vực như Internet of Things (IoT), tự động hóa, công nghệ y tế và thành phố thông minh. Điều này cho thấy sự quan tâm và mức độ chấp nhận AI cao trong giới khởi nghiệp.

5. Những thách thức lớn

Tại diễn đàn chính sách “Việt Nam chủ động phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo trong kỷ nguyên mới” tổ chức ngày 14/3/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu rằng vấn đề nguồn nhân lực hiện nay là thách thức lớn nhất với sự phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam. Lực lượng lao động hiện tại chỉ đáp ứng khoảng 10% nhu cầu tuyển dụng trong lĩnh vực AI, và chỉ khoảng 30% trong số 55.000 sinh viên tốt nghiệp ngành CNTT hàng năm có khả năng làm việc trong các lĩnh vực liên quan đến AI. Bài toán của Chính phủ là thúc đẩy đào tạo 50.000 kỹ sư ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030. Trong đó, có 15.000 kỹ sư thiết kế vi mạch bán dẫn, với mức đầu tư khoảng 26.000 tỷ đồng, tương đương 1 tỷ USD. Tiềm năng nguồn nhân lực chúng ta có, nhưng muốn biến những tiềm năng này thành hiện thực, thì chúng ta cần biết cách “nhấn nút” và khai phá tiềm năng.

Mời bạn đọc tìm hiểu và bàn luận thêm về nguồn nhân lực Việt Nam tại: https://www.redsunland.vn/nhan-luc-viet-nam-trong-thu-hut-fdi-tuong-lai/

Bên cạnh đó, một trong những thách thức lớn đối với quá trình phát triển AI ở Việt Nam là cơ sở hạ tầng dữ liệu và khung pháp lý chưa hoàn thiện. Hiện nay, việc xây dựng hệ thống dữ liệu lớn (big data) vẫn còn thiếu tính kết nối và chuẩn hóa, trong khi đây là yếu tố then chốt để AI hoạt động hiệu quả. Nhiều lĩnh vực vẫn chưa có cơ chế chia sẻ dữ liệu rõ ràng, đồng thời vấn đề bảo mật, quyền riêng tư dữ liệu cá nhân đang đặt ra nhiều lo ngại nhưng chưa được giải quyết triệt để.

Hơn nữa, nước ta hiện vẫn thiếu một khung pháp lý cụ thể và toàn diện điều chỉnh lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, như các quy định về quyền sở hữu trí tuệ, trách nhiệm pháp lý khi AI gây ra sự cố, cũng như các tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn và đạo đức. Mặc dù chính phủ đang nỗ lực xây dựng một khung pháp lý hỗ trợ (chẳng hạn Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ Số đang được thảo luận), nhưng hiện tại, chúng ta vẫn chủ yếu dựa vào các quy định pháp lý liên quan đến công nghệ thông tin hiện hành.

Việt Nam đang ở một vị thế đầy hứa hẹn trên đường đua AI toàn cầu. Với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ, sự gia tăng đầu tư và một hệ sinh thái khởi nghiệp đang phát triển, Việt Nam có tiềm năng trở thành một trung tâm AI quan trọng trong khu vực. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, Việt Nam cần giải quyết những thách thức hiện tại, đặc biệt là sự thiếu hụt nhân tài có kỹ năng và cần tiếp tục củng cố cơ sở hạ tầng dữ liệu và khung pháp lý. Chúng ta có đủ yếu tố để bứt phá, nhưng chỉ khi hành động kịp thời và quyết liệt, chúng ta mới có thể hiện thực hóa khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên AI đầy cạnh tranh. 

——

Trên đây là bài phân tích và đánh của Redsunland  về vị trí AI Việt Nam trên đường đua toàn cầu, hi vọng có thể cung cấp thông tin hữu ích tới Quý độc giả. Xem thêm các bài viết khác của Redsunland tại đây.

—–

Redsunland – Tư vấn và xúc tiến đầu tư bất động sản công nghiệp

Việc lựa chọn đúng đơn vị tư vấn là một trong những yếu tố then chốt trong sự thành công của một dự án đầu tư tại Việt Nam. Với đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, nguồn hàng trải dài khắp cả nước và hệ sinh thái dịch vụ chất lượng cao, Redsunland cam kết mang đến cho Quý khách hàng giải pháp đầu tư hiệu quả và tối ưu nhất. Để được tư vấn chi tiết về cơ hội đầu tư tại Việt Nam, liên hệ ngay với chúng tôi qua:

Công ty Cổ phần Đầu tư Redsunland

Hotline: (+84) 913.933.593 – (+84) 912.949.393

Website: redsunland.vn

Email: info@redsunland.vn

LinkedIn: linkedin.com/company/rslgroup

Fanpage: facebook.com/rslgroup.vn

Youtube: youtube.com/@redsunland