Quy trình, thủ tục nhập khẩu cơ bản tại Việt Nam

Trên thực tế, các doanh nghiệp gặp không ít khó khăn và vướng mắc về thủ tục nhập khẩu cơ bản tại Việt Nam, các vấn đề về chuẩn bị hồ sơ chứng từ, phương thức thanh toán, quy trình và những lưu ý khi nhập khẩu hàng hóa có nguồn gốc từ khu phi thuế quan. Vì vậy, Redsunland đã tổng hợp các thông tin dưới đây nhằm cung cấp cũng như tháo gỡ các vướng mắc của Quý doanh nghiệp.

Mục lục

I. Nhập khẩu hàng hóa là gì?
II. Quy trình, thủ tục nhập khẩu hàng hóa vào Việt Nam
III. Lưu ý khi nhập khẩu hàng hóa có nguồn gốc từ khu phi thuế quan
- 1. Thủ tục hải quan và khai báo
- 2. Về thuế và thuế xuất
IV. RSL Group x Dolphin Sea Air – Dịch vụ làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa top đầu Việt Nam

I. Nhập khẩu hàng hóa là gì?

Nhập khẩu hàng hóa là việc đưa hàng hóa từ nước ngoài vào trong lãnh thổ Việt Nam hoặc từ những khu vực đặc biệt trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo pháp luật quy định.

Hàng hóa được phép nhập khẩu nêu rõ tại Luật Quản lý ngoại thương 2017, còn hàng hóa bị cấm nhập khẩu được quy định tại Điều 5 Luật này gồm có: Vũ khí, đạn dược, vật liệu nổ, các mặt hàng tiêu dùng, thiết bị y tế, phương tiện đã qua sử dụng; các loại hóa chất thuộc danh mục hóa chất cấm theo quy định của pháp luật; pháo các loại, đèn trời, các loại thiết bị gây nhiễu máy đo tốc độ phương tiện giao thông; phế liệu, phế thải, thiết bị làm lạnh sử dụng C.F.C; sản phẩm, vật liệu có chứa amiăng thuộc nhóm amfibole; thuốc bảo vệ thực vật bị cấm sử dụng tại Việt Nam; các mẫu động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm thuộc phụ lục I CITES có nguồn gốc từ tự nhiên bị nhập khẩu vì mục đích thương mại;…

Hình ảnh một cảng xuất nhập khẩu tại Việt Nam

II. Quy trình, thủ tục nhập khẩu hàng hóa vào Việt Nam

Một quy trình nhập khẩu hàng hóa vào nước ta thường được thực hiện theo trình tự sau

Bước 1: Xác định loại hàng hóa nhập khẩu
Bước 2: Ký hợp đồng ngoại thương
Bước 3: Kiểm tra bộ chứng từ hàng hóa và theo dõi đóng hàng
Bước 4: Nhận giấy báo hàng đến và đăng ký kiểm tra chuyên ngành
Bước 5: Khai và truyền tờ khai hải quan
Bước 6: Lấy Lệnh giao hàng
Bước 7: Chuẩn bị hồ sơ hải quan
Bước 8: Nộp thuế và hoàn tất thủ tục hải quan
Bước 9: Làm thủ tục đổi lệnh và chuyển hàng hóa về kho bảo quản
Bước 10: Lưu trữ hồ sơ và chứng từ

Cụ thể và chi tiết từng bước như sau:

Bước 1: Xác định loại hàng hóa nhập khẩu

Doanh nghiệp xác định loại hàng hóa định nhập thuộc vào nhóm ngành hàng nào, có phải là loại hàng cấm hay không hoặc mặt hàng đó có cần phải xin giấy phép nhập khẩu hay không, hoặc mặt hàng cần công bố chuẩn hợp quy hoặc hàng cần kiểm tra chuyên ngành, sau đó doanh nghiệp cần tiến hành đối chiếu mặt hàng và thực hiện theo bảng sau:

Mặt hàng	Doanh nghiệp cần làm
Hàng thương mại thông thường	Doanh nghiệp tiến hành làm thủ tục nhập khẩu thông thường.
Hàng bị cấm	Bắt buộc Doanh nghiệp phải dừng toàn bộ hoạt động nhập khẩu mặt hàng này để tránh những vướng mắc về pháp lý. Để biết thêm thông tin chi tiết, quý doanh nghiệp có thể tra cứu danh mục hàng cấm nhập khẩu tại Nghị định 187/2013/NĐ-CP.
Hàng phải xin giấy phép nhập khẩu	Doanh nghiệp cần hoàn tất các thủ tục trước khi đưa hàng về cảng, nếu không sẽ phát sinh nhiều chi phí để thuê kho chứa, bãi tỏng trong lúc chờ được cấp giấy phép.
Hàng cần công bố hợp chuẩn hợp quy	Doanh nghiệp phải làm thủ tục công bố hợp quy trước khi hàng được đưa về cảng.
Hàng cần kiểm tra chuyên ngành	Công tác kiểm tra chuyên ngành đối với những mặt hàng này sẽ được tiến hành sau khi đưa về cảng. Theo đó, cơ quan chức năng sẽ đến tận nơi để lấy mẫu về kiểm tra, sau khi có kết quả, doanh nghiệp sẽ tiến hành các công đoạn làm thủ tục còn lại.

Bước 2: Ký hợp đồng ngoại thương

Hợp đồng ngoại thương giúp hợp thức hóa giao dịch giữa hai bên, được yêu cầu trong tất cả các bộ hồ sơ xuyên suốt quá trình nhập khẩu hàng hóa. Nội dung trong hợp đồng phải được ghi chép rõ ràng, chi tiết, tuân theo quy định của pháp luật và thường bao gồm các nội dung như: tên mặt hàng, số lượng, trọng lượng, giá thành, quy cách đóng gói,..

Bước 3: Kiểm tra bộ chứng từ hàng hóa

Trước khi tiến hành nhập một lô hàng, doanh nghiệp yêu cầu bên đối tác tiến hành chuẩn bị các chứng từ cũng như theo dõi tiến trình đóng hàng và thông tin cập nhật từ họ. Doanh nghiệp xin giấy phép nhập khẩu (nếu có) áp dụng cho nhập khẩu hàng bằng đường biển, đường hàng không, mua bảo hiểm (nếu có) và phải đảm bảo chuẩn bị đầy đủ các chứng từ sau:

Hợp đồng thương mại (sale contract)
Vận đơn lô hàng (bill of lading)
Hóa đơn thương mại (commercial invoice)
Phiếu đóng gói hàng hóa (packing list)
Giấy chứng nhận xuất xứ lô hàng

Bước 4: Nhận giấy báo hàng đến và đăng ký kiểm tra chuyên ngành

Nếu hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục hàng hóa phải kiểm tra thì đây là thủ tục bắt buộc, sau khi doanh nghiệp nhận được giấy báo hàng đến thì doanh nghiệp phải đi đăng ký kiểm tra chuyên ngành.

Bước 5: Khai và truyền tờ khai hải quan

Sau khi nhận được giấy báo hàng đến, doanh nghiệp khai tờ khai hải quan tại Tổng Cục Hải quan Việt Nam hoặc thực hiện trên hệ thống VNACCS của Cục Hải quan. Sau khi đã khai xong, doanh nghiệp tiến hành gửi tờ khai, hệ thống sẽ tiến hành kiểm tra. Doanh nghiệp chờ đến khi có kết quả trả về mới được tiến hành bước tiếp theo.

Bước 6: Lấy lệnh giao hàng

Lệnh giao hàng là một loại chứng từ mà hãng tàu hoặc công tư vận chuyển phát hành, được dùng để yêu cầu đơn vị lưu hàng ở kho hoặc cảng chức hàng cho chủ hàng. Doanh nghiệp muốn có được lệnh giao hàng thì phải chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ gồm bản sao CCCD, bản sao vận đơn, bản gốc vận đơn đã được lãnh đạo công tư đóng dấu xác nhận, tiền phí và đưa đến cho hàng vận chuyển.

Bước 7: Chuẩn bị hồ sơ hải quan

Tùy thuộc vào từng loại hàng, các quy định của Nhà nước mà doanh nghiệp phải đăng ký những thủ tục liên quan để được cấp các chứng nhận cần thiết. Nếu không đăng ký các chứng nhận liên quan đến lô hàng. Lô hàng nhập khẩu sẽ không được thông quan cũng như gặp khó khăn trong quá trình làm hàng với các cơ quan chức năng. Bộ hồ sơ hải quan bao gồm các giấy tờ: giấy giới thiệu, tờ khai phân luồng, invoice, packing list, bill of lading và các chứng từ cần thiết khác.

Khi xuất trình hồ sơ cho hải quan, nếu các chứng từ đã hợp lệ. Hải quan sẽ tiến hành thông quan trên hệ thống.

Bước 8: Nộp thuế và hoàn tất thủ tục hải quan

Kê khai thuế và các thủ tục liên quan khi làm thủ tục nhập khẩu cơ bản tại Việt Nam

Sau khi tờ khai hải quan được thông qua, DN tiến hành nộp thuế, đối với hàng hóa nhập khẩu, DN phải nộp 2 loại thế chính là thuế giá trị gia tăng và thuế nhập khẩu. Ngoài ra, đối với một số mặt hàng có tính đặc thù thì DN còn phải nộp thêm thuế môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt.

Với tờ khai luồng xanh: Doanh nghiệp đóng thuế, tiền thuế vào thì có thể in được mã vạch và tiến hành thanh lý, nhận hàng.
Với tờ khai luồng vàng: đóng thuế trước hoặc sau khi làm thủ tục mở tờ khai, thanh lý, nhận hàng.
Với tờ khai luồng đỏ: tương tự như luồng vàng nhưng trong bước mở tờ khai thực tế, có thêm 1 bước làm thủ tục kiểm tra thực tế hàng hóa.

Bước 9: Làm thủ tục đổi lệnh và chuyển hàng hóa về kho bảo quản

Khi này, DN cần lưu ý các vấn đề sau:

Phương tiện chuyên chở để đưa hàng về
Nhà kho và bến bãi để bảo quản hàng hóa

Lưu ý: Doanh nghiệp phải đảm bảo hiệu lực của lệnh giao hàng, nếu không thì DN phải làm việc lại với bên hãng tàu để gia hạn thêm. Sau đó, người đại diện của DN sẽ đến phòng thương vụ của cảng nhập hàng để trình một số loại giấy tờ như: giấy giới thiệu của chủ hàng, mã vạch tờ khai hải quan, D/O,…

Bước 10: Lưu trữ hồ sơ và chứng từ

Mọi chứng từ, giấy tờ liên quan đến quy trình nhập khẩu hàng hoá cần phải được lưu trữ kỹ lưỡng để đối chiếu trong trường hợp phát sinh khiếu nại.

Các chứng từ cần lưu trữ bao gồm:

Hồ sơ hải quan, hồ sơ khai bổ sung, hồ sơ đăng ký danh mục hàng hóa miễn thuế, hồ sơ báo cáo sử dụng hàng hóa miễn thuế.
Hồ sơ xét miễn, giảm, hoàn, không thu thuế.
Hồ sơ đề nghị xử lý tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa,…
Chứng từ vận tải, phiếu đóng gói, tài liệu kỹ thuật,…
Sổ sách, chứng từ kế toán.

III. Lưu ý khi nhập khẩu hàng hóa có nguồn gốc từ khu phi thuế quan

Khi nhập khẩu hàng hóa từ khu phi thuế quan vào nội địa Việt Nam, cần lưu ý thủ tục hải quan đặc thù (nhập khẩu tại chỗ), xác định đúng thuế suất/nguồn gốc, chứng từ, khai báo rõ ràng trên tờ khai. Cụ thể như sau:

1. Thủ tục hải quan và khai báo

Khai báo tờ khai: làm thủ tục “nhập khẩu tại chỗ” hoặc “xuất khẩu nguyên trạng”
Xác định nguồn gốc: Nếu hàng hóa sản xuất tại Khu phi thuế quan từ nguyên liệu nhập khẩu, phải lập bảng kê để xác định lượng nguyên liệu có nguồn gốc nước ngoài.

Thủ tục hải quan và khai báo khi nhập khẩu hàng hóa

2. Về thuế và thuế xuất

Thuế nhập khẩu: hàng hóa từ Khu phi thuế quan vào nội địa vẫn chịu thuế xuất nhập khẩu theo quy định, xác định theo trị giá và thuế suất tại thời điểm tính thuế.
Thuế tiêu thụ đặc biệt: hầu hết hàng hóa Khu phi thuế quan không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Thuế giá trị gia tăng: hàng hóa nhập khẩu từ Khu phi thuế quan vào nội địa sẽ chịu thuế giá trị gia tăng như hàng nhập khẩu bình thường.

IV. RSL Group x Dolphin Sea Air – Dịch vụ làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa top đầu Việt Nam

RSL Group tự hào là đối tác chiến lược của Dolphin Sea Air Services Corporation – đơn vị tiên phong trong lĩnh vực logistics với gần 20 năm kinh nghiệm tại Việt Nam, chuyên cung cấp chuỗi giải pháp logistics toàn diện và linh hoạt, bao gồm: vận chuyển quốc tế, thông quan – tư vấn hải quan chuyên sâu, vận tải nội địa, logistics dự án, gom hàng LCL/LTL và tối ưu chuỗi cung ứng.

Sau gần 20 năm phát triển, Dolphin đã xây dựng đội ngũ gần 500 nhân sự chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản – cùng mạng lưới 20 văn phòng phủ khắp các thành phố lớn và khu công nghiệp trọng điểm trên toàn quốc. Với hệ thống 11 công ty thành viên và hơn 2.000 đối tác toàn cầu, Dolphin là lựa chọn đáng tin cậy của hàng nghìn doanh nghiệp FDI và tập đoàn đa quốc gia.

Dưới sự hợp tác giữa RSL Group – đơn vị tư vấn đầu tư bất động sản công nghiệp uy tín trên thị trường và Dolphin Sea Air, chúng tôi tự tin đáp ứng được mọi yêu cầu từ phía khách hàng với đầy đủ các dịch vụ làm thủ tục nhập khẩu uy tín và quy trình vận tải hàng hóa đạt chuẩn. Nhờ hệ sinh thái dịch vụ toàn diện và đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, doanh nghiệp khi hợp tác cùng RSL Group và Dolphin Sea Air Services sẽ được hưởng các lợi thế vượt trội:

Thủ tục nhanh chóng, đặc biệt áp dụng số hóa trên nhiều bước.
Xử lý nhanh những trường hợp khó giúp hàng hóa của khách được thông quan.
Tư vấn miễn phí và cập nhật khi luật của cục hải quan có sự thay đổi.
Giao hàng đúng thời hạn, tận nơi.
Cung cấp dịch vụ trọn gói mà không phát sinh thêm bất kỳ chi phí nào.
Nhân viên chứng từ và người giao nhận hiện trường dày dặn kinh nghiệm, tận tâm và có trách nhiệm cao.

Trên đây Redsunland đã cung cấp tới bạn đọc tổng quan về quy trình, thủ tục nhập khẩu cơ bản tại Việt Nam, hy vọng có thể mang tới những thông tin hữu ích tới quý độc giả.