Công nghiệp bán dẫn Việt Nam: Địa phương nào sẽ là trung tâm bán dẫn tương lai?

Từ một quốc gia chủ yếu được biết đến như trung tâm lắp ráp điện tử ở khâu hạ nguồn, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mang tính bước ngoặt, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị ngành bán dẫn với các hoạt động như thiết kế, đóng gói và sản xuất linh kiện. Trong bài viết này, Redsunland cùng độc giả phân tích quá trình chuyển dịch của ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam, đồng thời đánh giá tiềm năng của các địa phương trong cuộc đua trở thành trung tâm bán dẫn trong tương lai.

Mục lục

I. Bước chuyển mình ngành bán dẫn từ chiến lược và chính sách
II. Hệ sinh thái ngành công nghiệp bán dẫn
- Doanh nghiệp tiên phong nội địa: Khát vọng làm chủ công nghệ
  - Nhà máy chế tạo chip của Tập đoàn Viettel
  - Nhà máy Kiểm thử và Đóng gói tiên tiến chip bán dẫn của Tập đoàn FPT
III. Bản đồ các trung tâm công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam: Những cực tăng trưởng mới

I. Bước chuyển mình ngành bán dẫn từ chiến lược và chính sách

“Việt Nam xác định bán dẫn là công nghệ chiến lược, đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, khẳng định vị thế quốc gia” – đây là chia sẻ của Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Bùi Hoàng Phương tại Triển lãm SEMIExpo Vietnam 2025.

Giai đoạn 2024-2025 đánh dấu sự ra đời của các quyết sách quan trọng, định hình toàn bộ lộ trình phát triển của ngành công nghiệp bán dẫn trong ba thập kỷ tới. Chính phủ đã xác định rằng, để cạnh tranh trong lĩnh vực bán dẫn, Việt Nam cần một bộ khung pháp lý đặc thù, vượt ra ngoài các tiền lệ ưu đãi đầu tư truyền thống. Hệ thống chính sách phát triển công nghiệp bán dẫn được xây dựng dựa trên ba trụ cột chính:

Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó xác định bán dẫn là công nghệ chiến lược, là nền tảng để Việt Nam tạo ra bước đột phá trong giai đoạn phát triển mới.
Quyết định số 1018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050, trong đó nêu rõ mục tiêu, định hướng, giải pháp, cơ chế triển khai và các đề án trọng điểm.
Luật Công nghiệp Công nghệ số – văn bản pháp lý then chốt được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV.

Trong đó, Quyết định số 1018/QĐ-TTg ngày 21/09/2024 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2050 đã đặt nền móng, định hướng, tầm nhìn cho sự phát triển nhanh và bền vững của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam theo công thức:

Công thức C = SET + 1

C = Chip bán dẫn
S = Specialized: Tập trung chip chuyên dụng (AI, IoT) – chi phí thấp, quy trình đơn giản.
E = Electronics: Phát triển song song công nghiệp điện tử & chuyển đổi số.
T = Talent: Trở thành trung tâm nhân lực bán dẫn toàn cầu.
l +1: Tham gia đầy đủ các công đoạn chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Với công thức C=SET+1, Việt Nam sẽ tập trung phát triển chip chuyên dụng (AI, IoT), công nghiệp điện tử, nhân lực chất lượng cao, và tham gia mọi công đoạn chuỗi cung ứng.

II. Hệ sinh thái ngành công nghiệp bán dẫn

Tính đến tháng 11/2025, Việt Nam đã thu hút hơn 170 dự án đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực công nghiệp bán dẫn với tổng vốn gần 11,6 tỷ USD, tập trung ở hai công đoạn chính là thiết kế chip và đóng gói, kiểm thử với các tên tuổi lớn như Intel, Samsung, Amkor Technology,… Đồng thời, các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng bắt đầu hình thành, tiêu biểu là văn phòng Qualcomm tại Hà Nội.

Bên cạnh đó, điểm khác biệt lớn nhất của bước chuyển mình lần này nằm ở sự tham gia chủ động của các tập đoàn công nghệ hàng đầu trong nước. Thay vì chỉ đóng vai trò gia công ở các khâu hạ nguồn, các doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước đầu tư vào nghiên cứu, thiết kế và phát triển công nghệ, hướng tới làm chủ những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Doanh nghiệp tiên phong nội địa: Khát vọng làm chủ công nghệ

Nhà máy chế tạo chip của Tập đoàn Viettel

Ngày 16/1/2026 – Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) đã chính thức khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam. Dự án do Viettel triển khai theo nhiệm vụ được Bộ Quốc phòng giao, trên cơ sở Nghị quyết của Chính phủ. Đây là dấu mốc quan trọng, lần đầu tiên Việt Nam hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, tạo nền tảng cho mục tiêu từng bước làm chủ công nghệ lõi và phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước.

Nhà máy Kiểm thử và Đóng gói tiên tiến chip bán dẫn của Tập đoàn FPT

Sáng ngày 28/01/2026, FPT công bố thành lập nhà máy kiểm thử và đóng gói chip đầu tiên do người Việt làm chủ tại Khu công nghiệp Yên Phong II-C, Bắc Ninh. Đây cũng là bước đi chiến lược nhằm cộng hưởng sức mạnh của liên minh bán dẫn quốc gia, cùng phát triển và làm chủ năng lực công nghệ lõi, hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn khép kín từ đào tạo, nghiên cứu đến thiết kế, chế tạo, kiểm thử, đóng gói và kinh doanh, đưa Việt Nam tiến sâu chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Bên cạnh đó, nhà máy cũng sẽ tạo cơ hội thực hành, thực nghiệm cho các sinh viên bán dẫn ngay tại Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực bán dẫn.

III. Bản đồ các trung tâm công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam: Những cực tăng trưởng mới

1. Bắc Ninh

Bắc Ninh đang nổi lên như một ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí trung tâm công nghiệp bán dẫn của miền Bắc và cả nước. Với lợi thế về vị trí địa lý gần sân bay Nội Bài và hạ tầng khu công nghiệp hiện đại, tỉnh đã ban hành Kế hoạch phát triển ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Đến năm 2030, Bắc Ninh phấn đấu trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn hàng đầu Việt Nam; đến năm 2045, trở thành trung tâm chiến lược toàn cầu với hệ sinh thái sản xuất vi mạch hiện đại. Tỉnh đặt mục tiêu đào tạo tối thiểu 30.000 lao động ngành bán dẫn vào năm 2030, trong đó trình độ đại học chiếm 1,8% và cao đẳng chiếm 43,3%.

Sự hiện diện của Amkor, Samsung và nhà máy đóng gói của FPT chính là minh chứng rõ nét cho sức hút ngày càng gia tăng của Bắc Ninh đối với chuỗi giá trị bán dẫn. Các dự án quy mô lớn này không chỉ tạo nền tảng cho hoạt động sản xuất, đóng gói và kiểm thử, mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

2. Hà Nội

So với các tỉnh vệ tinh như Bắc Ninh, Hà Nội đang chịu áp lực lớn về mật độ dân số, chi phí thuê đất cao, cùng những điểm nghẽn về giao thông và môi trường. Trong khi đó, các nhà máy bán dẫn đòi hỏi quỹ đất rộng và hệ thống logistics thông suốt – những điều kiện mà các khu công nghiệp chuyên biệt tại các địa phương lân cận đang đáp ứng hiệu quả hơn.

Thay vì theo đuổi mô hình sản xuất, lắp ráp quy mô lớn, Hà Nội lựa chọn định hướng phát triển ở các phân khúc có giá trị gia tăng cao, hướng tới mục tiêu trở thành “Thung lũng Silicon của Việt Nam” với hạt nhân là Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Trọng tâm phát triển của Thủ đô tập trung vào nghiên cứu công nghệ lõi, thiết kế vi mạch phục vụ AI, IoT, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao dựa trên lợi thế tập trung các cơ sở giáo dục và nghiên cứu hàng đầu như Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Quốc gia Hà Nội.

Đáng chú ý, Hà Nội cũng là địa phương đặt nền móng cho lĩnh vực chế tạo chip bán dẫn trong nước, với dự án nhà máy chế tạo chip đầu tiên do Viettel khởi công tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc vào tháng 1/2026.

3. Đà Nẵng

Đà Nẵng cũng chọn hướng đi vào thượng nguồn của chuỗi giá trị: thiết kế và đào tạo. Thành phố xác định vi mạch bán dẫn và AI là một trong 5 nhóm ngành đột phá để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình. Thành phố Đà Nẵng cũng đã ban hành Đề án phát triển lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo tại Quyết định số 257/QĐ-UBND ngày 21/01/2025, qua đó xác định mục tiêu đến năm 2030, đưa Đà Nẵng trở thành một trong 3 trung tâm hàng đầu cả nước về thiết kế vi mạch và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Sáng 26/1/2024, TP. Đà Nẵng công bố quyết định thành lập Trung tâm nghiên cứu, đào tạo thiết kế vi mạch và trí tuệ nhân tạo Đà Nẵng (DSAC), đóng vai trò kết nối với các đối tác quốc tế hàng đầu ngành bán dẫn như Synopsys, Intel, Qualcomm và Nvidia.

3. Thành phố Hồ Chí Minh

TPHCM với diện mạo mới sau khi sáp nhập đã hội tụ 3 yếu tố chính sách, công nghệ và nhân lực để phát triển công nghiệp bán dẫn. Trong đó, trung tâm TPHCM sẽ đóng vai trò chủ lực trong việc R&D (nghiên cứu và phát triển), cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao. Trung tâm TPHCM là nơi tập trung của Đại học Quốc gia, Khu Công nghệ cao (SHTP), cũng như các trung tâm thiết kế chip bán dẫn và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Trong khi đó, hạ tầng sản xuất sẽ tập trung ở Bình Dương (trước đây), nơi có quỹ đất sạch rộng lớn, điện nước ổn định, thích hợp cho việc đặt các nhà máy sản xuất ngành công nghiệp bán dẫn quy mô lớn.

Trên đây Redsunland đã cung cấp tới bạn đọc tổng quan về ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam và đánh giá các địa phương tiềm năng, hy vọng có thể mang tới những thông tin hữu ích tới quý độc giả.